Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira gürültülü yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ve net gelir elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve not doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de ince notaları örter. Güç dilde düşük fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce burundan gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma verebilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise duman tıkanır ve aroma bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.